Zorgen over oplopende kosten jeugdzorg in Zoetermeer

In dit artikel:

De druk op het sociaal domein van Zoetermeer blijft groot, vooral door de oplopende kosten van de jeugdzorg. Uit de Rapportage Sociaal Domein over de eerste helft van 2026 blijkt dat de gemeente voor dit jaar rekening houdt met een netto overschrijding van ongeveer 3,2 miljoen euro op het jeugdzorgbudget, dat eerder op 101,6 miljoen euro was geraamd. Vooral ambulante jeugdhulp, jeugd-GGZ en crisisjeugdhulp vallen duurder uit. Alleen de specialistische jeugdhulp leidt naar verwachting tot circa drie miljoen euro aan extra kosten.

Zoetermeer probeert tegelijkertijd de ondersteuning anders te organiseren. Lokale teams moeten inwoners en gezinnen eerder helpen, zodat problemen niet onnodig uitgroeien tot langdurige specialistische zorg. Daarbij wordt eerst gekeken naar mogelijkheden binnen het gezin, de omgeving en de vrij toegankelijke hulp. Specialistische ondersteuning moet beschikbaar blijven voor jongeren die deze echt nodig hebben, waarbij de gemeente beter wil controleren of de hulp resultaat oplevert.

De gemeente wil bovendien het langdurige gebruik van specialistische jeugdhulp terugdringen. In 2024 kregen 2.280 jongeren, bijna 48 procent van alle jongeren met specialistische hulp, drie jaar of langer achtereen ondersteuning.

De hervorming brengt op korte termijn extra kosten met zich mee. De lokale teams hebben personeel aangetrokken om onder meer wachtlijsten te verminderen, waardoor de personeelskosten naar verwachting 800.000 euro boven de begroting uitkomen. Zoetermeer wil daarom terughoudender omgaan met nieuwe werving en externe inhuur zoveel mogelijk vervangen door vaste medewerkers.

Ook de Wmo wordt anders ingericht. Bij huishoudelijke hulp wordt meer gekeken naar wat inwoners zelf kunnen. Algemene en kortdurende voorzieningen moeten waar mogelijk langdurige individuele ondersteuning voorkomen, terwijl maatwerk beschikbaar blijft voor mensen die dat echt nodig hebben. De gemeente ziet preventie als middel om problemen eerder te signaleren en zwaardere, duurdere zorg te voorkomen.

De gemeenteraad volgt de ontwikkelingen nauwlettend en verlangt rapportages over onder meer personeel, lokale teams, besparingen, financiële risico’s, wachttijden en de continuïteit van zorg. Kostenbeheersing, kortere wachttijden en passende ondersteuning blijven daarmee belangrijke uitdagingen voor Zoetermeer.